Dạo qua miền thị phi

Khăn Sentory, lụa thật, tớ thích!

Tôi nhớ có người phụ nữ đã cho rằng, đàn bà muốn đòi bình đẳng thì hãy sống như cô, như mẹ cô, như chị cô, những người đã giỏi hơn chồng mình và đám đàn ông xung quanh cả một cái đầu.

Cô gái ấy người miền Tây, tôi tự hỏi, nếu phụ nữ miền Tây ai cũng giỏi giang như thế, tại sao có nhiều bi kịch lấy chồng Đài Loan, Hàn Quốc đến thế? Hay thế giới này chia ra hai loại đàn bà? Hay thực ra, lấy chồng nước ngoài hay tự hào mình giỏi hơn đàn ông chung quanh một cái đầu, cũng chỉ là một hành vi và thái độ của phụ nữ, mà ở trong hành vi thái độ đó, ta nhìn thấy hoàn cảnh sống, xuất thân, diện mạo gia đình và cộng đồng.

Họ chẳng phải là chân lý. Nhược điểm hay ưu điểm một người cũng chẳng là phẩm chất bao quát cho mọi phụ nữ miền ấy được, nên chúng ta cũng đừng nhìn họ như toàn bộ phụ nữ trên đời này đều vậy.

Phát ngôn của một người phụ nữ chỉ phản ánh hoàn cảnh cô ấy đang sống, đám người mà cô ấy quen. Sự lựa chọn của một người phụ nữ lấy chồng Việt hay chồng ngoại cũng chỉ là một tấm gương phản chiếu hoàn cảnh sống, mà ở trong đó, tôi tin rằng họ đã chọn cái gì họ thấy tốt hơn những lựa chọn còn lại tại thời điểm ấy.

Dẫu phụ nữ chọn gì, chọn chứng minh ta hơn chồng một cái đầu, hay chứng minh chồng ta hơn bọn đàn ông Việt một cái gì đó nằm ở thấp hơn cái đầu, thì cũng đừng ném đá và công kích các nàng vơ đũa cả nắm.

Những người phụ nữ ấy, chỉ đang nói cái mà trái tim và thân thể họ cảm nhận được. Vậy là có lỗi với đám đông ư?

Tôi nhớ có lần tranh luận rất lâu với một học giả nghiên cứu về Việt Nam học. Ông ta cho rằng, Việt Nam là một xã hội mẫu hệ kiểu mới trong thời hiện đại, mà ở đó, dù đàn bà không được giành quyền cưới đàn ông, không được đặt cho con theo họ mẹ (những đặc điểm dễ nhận biết của xã hội mẫu hệ kiểu truyền thống) nhưng đàn bà lại là trụ cột của gia đình kiểu mới ở Việt Nam, là người lãnh gánh những gánh nặng vật chất và tinh thần nhất gia đình, là người chịu đựng những trách nhiệm xã hội nặng nề nhất. Tiền kiếm được của phụ nữ Việt phải chi cho gia đình với tỉ lệ nhiều hơn đàn ông, thời gian cho việc nhà cũng thế, thời gian để chăm sóc đàn ông cũng nhiều hơn thời gian mà họ được đàn ông chăm sóc. Hơn thế nữa, chính phủ Việt Nam một mặt kêu gọi bảo vệ quyền lợi phụ nữ, một mặt áp đặt “giỏi việc nước, đảm việc nhà” trở thành giá trị quan trọng của phụ nữ trong xã hội, để tạo dựng nên hình tượng người phụ nữ là nô lệ cho những đòi hỏi của xã hội đàn ông.

Nên mỗi khi có cuộc ném đá của đám đông trên mạng vào một phụ nữ nào đó, tôi thường dùng khái niệm “nô lệ cho những đòi hỏi của xã hội đàn ông” để cân đong đo đếm liều lượng công kích của đám đông với người phụ nữ đó, xem nó có là ngoại lệ?

Rất đáng tiếc, thường không có ngoại lệ. Bằng một cách nào đó, dư luận thường bị ngã về phía định kiến nhiều hơn.

Nếu một cô gái chê giai Việt kém sex, mặc nhiên cô sẽ bị đám giai Việt và cả đám đông đàn bà Việt cho rằng, cô đang xúc phạm giá trị những người đàn ông Việt. Trong khi đáng lẽ chỉ nên hiểu rằng, đây là trải nghiệm cá nhân và chia sẻ cảm nhận rất trực diện trong quãng thời gian mới vỏn vẹn vài năm hẹn hò của một cô gái bé nhỏ, chả ảnh hưởng tới ai. Thế nếu đàn ông được khen, cả đời đàn ông Việt chỉ biết có mỗi “việc ấy” là giỏi, hẳn đàn ông Việt sẽ vinh quang vô kể?

Và, quan trọng nhất, là hễ đụng đến danh giá của đàn ông, là đàn bà sẽ phải trả giá?

Nếu một người phụ nữ chia sẻ khao khát được yêu một chàng trai chăm chỉ và tôn trọng phụ nữ, được lấy làm chồng một người đàn ông văn minh, và cô thất vọng vì cô chưa tìm thấy người đàn ông như thế trong đám giai Việt đang mài đũng quần trên giảng đường đại học quanh cô, thì cô đắc tội gì với xã hội Việt Nam? Thế nhưng đã có liền mấy tờ báo điện tử và báo giấy hàng đầu Việt Nam sử dụng truyền thông đại chúng để đập bẹp dí khao khát của cô gái bé mọn tới mức nặc danh kia. Hiệu ứng của đám đông thật đáng sợ, khi mang những tiêu chuẩn “làm người” đập cho bầm dập cái khao khát “làm phụ nữ” được yêu thương và chăm sóc kia.

Tôi thấy sợ hãi những người đọc luôn tìm cách chụp mũ “vơ đũa cả nắm” lên những người phụ nữ dám nói lên cái tôi của mình.

Nhưng, tôi cũng thấy sợ, khi đã có nhiều người phụ nữ, vì sợ hãi đám đông, đã đứng lên và nói một cái tôi không phải của mình.

Trang Hạ

2012

(Thế giới Gia đình số Xuân 2013)

About these ads